Vorige week plaatste ik een post op mijn sociale media over de wekelijkse bordsessie in de klas. Ik kreeg hier veel enthousiaste reacties op en ook heel veel vragen voor extra uitleg. Daarom besloot ik er een blog over te schrijven. Deze dus 😉
Ik wil er wel bij vermelden dat ik hieronder vertel hoe ik het heb aangepakt in groep 5. Misschien zijn er nog betere manieren en zeker weten dat er ook andere manieren zijn. Dit is mijn manier en het fijne van deze manier van werken vind ik ook dat het oké is dat er meerdere manieren zijn. Veel plezier met lezen over bordsessies in de klas!
Stichting LeerKRACHT
Zoals je misschien wel weet, werk ik sinds dit schooljaar op een andere school. Mijn vorige school en ook deze school werken met de leerKRACHT aanpak. De leerKRACHT aanpak wordt inmiddels gebruikt/ingezet op meer dan 1.000 scholen in Nederland. Uit onderzoek van de Universiteit van Utrecht is gebleken dat door deze manier van werken in 1 jaar een lerende cultuur ontstaat. Met leerKRACHT werk je samen aan nóg beter onderwijs. Voor jullie leerlingen. Voor meer werkplezier. Mooi toch? Een van de instrumenten van leerKRACHT zijn de bordsessies in de klas. Er zijn nog veel meer instrumenten, maar daarover kun je het beste lezen op de website van Stichting LeerKRACHT.
Het bord in de klas
Bordessies in de klas starten natuurlijk met een bord. Een fysiek bord aan de muur werkt het fijnst, omdat je dan de hele week door leerlingen kunt wijzen op de doelen en de acties. Is dit niet mogelijk, dan is een digitaal bord natuurlijk ook mogelijk. Dat hebben wij in deze tijd met onze online bordsessies met de collega’s ook zo gedaan.
Mensen die werken met bordsessies valt het waarschijnlijk meteen op dat ik planning en successen heb omgedraaid. Dat heb ik met de simpele reden gedaan dat het vak wat ik nu gebruik voor successen groter is dan het vak wat ik gebruik voor planning. Ik houd van veel schrijfruimte en het vak planning is alleen een datum met een activiteit.
Waarom bordsessies in de klas?
In mijn klas vind ik saamhorigheid en eigenaarschap twee belangrijke kernwaardes. Ik wil dat er een goede sfeer hangt, dat leerlingen om hulp durven te vragen en dat leerlingen elkaar helpen. Daarnaast vind ik het belangrijk dat leerlingen snappen waarom ze de lesstof moeten leren en dat ze weten wat hun sterke en hun minder sterke kanten zijn. Door ze hier bewust van te laten zijn en te laten nadenken over hun ontwikkelproces stimuleer ik zo het eigenaarschap bij mijn eigen leerlingen. Ze weten waar ze beter in willen (en moeten) worden en wat ze nodig hebben om het doel te bereiken. Bordessies in de klas helpen hierbij.
Door leerlingen zelf na te laten denken over doelen en acties, hebben ze invloed op wat er gebeurt in de klas.
Samen met de check-in, het delen van successen leidt het bord in de klas tot meer eigenaarschap, saamhorigheid en versterkt het ‘t leren.
De volgorde tijdens een bordessie
Hoe start je nu met bordsessies in de klas? Je start altijd met de incheckvraag. Met een incheckvraag kun je terugkijken naar vorige dagen, naar het doel of je kijkt vooruit naar dat wat komen gaat. Ik streef er altijd naar om de incheckvraag aan te laten sluiten bij wat er in mijn klas speelt. Bijvoorbeeld: ‘Ik ben klaar voor de rekentoets van vandaag’. Ik geef kort denktijd. Daarna verdiep ik verder: “Geel nog niet helemaal, maar ik denk het wel.” “Rood, nee nog helemaal niet. Ik wilde nog wel langer oefenen met de stof.” En ten slotte: “Groen, kom maar op met die toets, ik ben er klaar voor.” Dan geef ik weer kort denktijd. Dan inventariseren we. Als de aantallen bij de incheck staan vraag ik aan de klas wie zijn of haar keuze wil toelichten. Mijn leerlingen weten dat ze hun kleurkeuze moeten toelichten: “Ik heb geel gekozen, want een aantal onderdelen vind ik nog een beetje lastig.” Willen ze hun kleur niet vertellen, dan is dat ook goed. Na de check-in ga je door naar de successen. Stap 3 is voor mij de planning. Stap 4 en 5 zijn het bespreken van de doelen en de acties. Over het algemeen is een doel behaald als 80% van de leerlingen vindt dat het doel behaald is. Acties zijn trouwens niet alleen acties voor de leerlingen, maar ook acties voor mij als leerkracht.
Overdragen aan de klas
Als je begint met bordsessies in de klas, leid je dit als leerkracht zelf. Er komt een moment dat je voelt dat je leerlingen er klaar voor zijn om taken van je over te nemen. Ik ben begonnen met het aanstellen van een tijdbewaker en een schrijver (ook leerlingen met een minder leesbaar handschrift krijgen de kans). Nu ben ik zover dat leerlingen ook de bordsessies kunnen leiden. Ik verplicht leerlingen niet om dit te doen. Ik trek een beurtstokje en vraag of zij een rol op zich willen nemen. Uiteindelijk wil ik wel bereiken dat alle leerlingen de rollen op zich kunnen nemen, maar dan moeten ze het eerst beter gewend zijn.
Incheckvragen
Zoals ik al eerder schreef zijn er wat mij betreft 2 categorieën incheckvragen: een waarbij je vooruit kijkt en een waarbij je terugkijkt. Op Instagram werd mij gevraagd naar welke incheckvragen ik stel. Dat snap ik. Ik vind het ook wel eens lastig om weer een goede incheckvraag te bedenken en ik wil niet te vaak vragen: “Hoe gaat het met je? Ben je geel, rood of groen?” Aan de andere kant is een incheckvraag wel een mooi moment om te zien hoe het met het humeur van je leerlingen gesteld is!
Een aantal incheckvragen op een rij:
- Heb je zin in het programma van vandaag?
- Wat vind je ervan dat we aan de slag gaan met….?
- Vind je dat we goed groeien richting het halen van ons doel?
- Hoeveel energie heb jij vandaag om aan de slag te gaan?
- Ben je tevreden met je werkhouding van dit moment?
- Ben je klaar voor de toets van vandaag?
- Hoe vond je de toets van gisteren gaan?
- Ben je tevreden met het rapport of met het cijfer dat je hebt gekregen?
- Hebben we het gestelde doel gehaald?
- Ben je tevreden over je inzet tijdens …. (de rekenles, de gymles, het buitenspelen)?
- Vind je dat …. (de rekenles, de gymles, het buitenspelen) goed gaat?
- Hoe vind jij dat het samenwerken in de klas gaat?
- Vind jij dat er voldoende regels en afspraken in de klas zijn?
- Vind jij dat de regels en afspraken voldoende duidelijk zijn in de klas?
- Hoe voel jij jezelf vandaag?
Heb jij de emotieposter al in jouw klas hangen?